Home
Nieuwstadt
Bekende Nieuwstadtenaren

Andreas Gielen
Sjonger te Nieuwstadt
Burgemeesters te Nieuwstadt
Priesters in Nieuwstadt
Priesters uit Nieuwstadt
Familie Hanssen-Rutten
Ons Remigrantenpaar
Jacobus Jorissen
Christiaan Muijres
Indiëgangers







Veldwachter Tjeuke de Bao


Mathieu Lorens (1884 - 1960) was bij zijn huwelijk (in 1917) nog gemeentelijk kantonnier (vanaf 16-6-1917) en werd op 8-5-1919 benoemd tot gemeenteveldwachter. Daarnaast was hij deurwaarder der plaatselijke belastingen. Iedereen kende hem als lopend met zijn dienstfiets aan de hand; er zijn zelfs Nieuwstadtenaren die zich wel eens afgevraagd hebben of Tjeuke wel kon fietsen. Dit laatste echter wordt ontzenuwd doordat de gemeente in de in februari 1926 opgestelde aanvraag voor een persoonlijke ongevallenverzekering voor gemeenteveldwachter Mathijs Lorens verklaarde dat Mathijs al geruime tijd "wielrijden" als sport beoefende.

Tjeuke, in huis nr.85 (Hoordstraat) wonend, ondertekende op 18-10-1940 een voor rijksambtenaren door de nieuwe machthebbers in de Provincie op straffe van onmiddellijk ontslag verplicht gestelde niet-jood-verklaring. Op 1-3-1943 zag Tjeuke zijn funktie van gemeenteveldwachter door diezelfde machthebbers "administratief" omgezet worden in "Marechaussee". In de periode 1940-1941 kreeg hij veel last van  reumatiek en ischias. Alhoewel zijn gezondheidstoestand daarna (tijdelijk) belangrijk verbeterde werd hij in 1943 op medische gronden ongeschikt verklaard voor de verdere uitoefening van zijn funktie als veldwachter.

Op 1-1-1945 werd Tjeuke voor 2 uren per dag aangesteld als gemeentebode (en dorpsomroeper) en kreeg mede daardoor en pas daarna bekendheid als Tjeuke de Bao [= de bode]; dit betekent dat de uitdrukking "veldwachter Tjeuke de Bao" een feitelijk onjuiste benaming is.

Op 16-6-1957 was M. Lorens 40 jaren in dienst van de gemeente als achtereenvolgens kantonnier, gemeenteveldwachter en gemeentebode. Als blijk van erkentelijkheid voor datgene wat hij in die 40 jaren voor de gemeente en de gemeenschap heeft gedaan kreeg Tjeuke een zilveren zakhorloge met inscriptie en voor zijn verdiensten in dienst van vaderland en gemeente kreeg hij het bronzen eremetaal van Oranje Nassau op zijn borst gespeld.
Tjeuke kreeg op eigen verzoek ontslag verleend op de meest eervolle wijze met ingang van 1-1-1958 en bleef tot zijn overlijden op 20-2-1960 wonen in het huis dat sinds 1-9-1953 wordt aangeduid met als adres Hoordstraat 31.

Als veldwachter noteerde hij de processenverbaal (en de opvolging daarvan) in een register dat enkele jaren geleden in het bezit kwam van de Heemkunde Vereniging Nieuwstadt. Een werkgroep heeft de inhoud van het register geïndexeerd en met de computer toegankelijk gemaakt. Er kan nu, ook ten behoeve van de bezoekers van onze studieavonden, gezocht worden op soort delict, jaar, beroep, naam van verdachten en naam van getuigen.

                 

De processen verbaal geven een interessant, soms leuk en voor de moderne mens zelfs vermakelijk beeld van het leven in Nieuwstadt in de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw.
Dat er ook in Nieuwstadt stropers voorkwamen zal wel niemand verbazen, maar  ......
dat er ook sprake was van een stropende loslopende hond ?


PvH / opgesteld sept.2013 / laatste aanvulling jan.2014