Home
Nieuwstadt
Beeldbepalende elementen

Moordkruis
Woning Cremerstraat 21
Landhuis Close
Wachtpost Hamers



Station Nieuwstadt

De de spoorlijn Maastricht-Venlo werd op 21 november 1865 geopend zonder een station in Nieuwstadt.

Vanuit de Gemeente Nieuwstadt werd op 15 mei 1878 een verzoek gericht aan de Minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid om op de Staatsspoorweg een halte te vestigen. Na jarenlnge discussie over kosten en kostenverdeling waren de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen en de Gemeente Nieuwstadt zover dat eerstgenoemde op 20 juli 1897 aan de Minister verzocht om goedkeuring te bekomen het werk aan te besteden.

Bij het ontwerp was in eerste instantie uitgegaan van een halte die zou worden ingericht als die in Belfeld. In de loop van de onderhandelingen werd, mede de beperkte geldmiddelen der Gemeente en de weigering van belanghebbenden om in de kosten te delen in aanmerking nemend, een ontwerp (uit 1897) overeengekomen met een enigszins eenvoudiger ingerichte halte maar zonder wijziging in het oppervlak van het terrein aan te brengen. Het geheel zou een station opleveren dat vrijwel identiek was met de stations van Helenaveen  (ontwerp uit 1881), Belfeld (ontwerp 1894) en Acht (ontwerp 1897).

Vervolgens werd door de Minister op 28 september 1897 Nieuwstadt aangewezen als "halteplaats" en werd de overeenkomst betreffende de vestiging van de halteplaats door de Staatsspoorwegen en de Gemeente ondertekend op 29 september respectievelijk 4 oktober 1897.

De aanbesteding tot het maken van grondwerken, het opbreken en leggen van sporen en wissels, en het maken van gebouwen en inrichtingen had plaats op 21 december 1897. Het station werd op 2 augustus 1898 in gebruik genomen en 5 dagen later had een inhuldigingsfeest plaats met een optocht en feestconcert. Aan dit concert namen naast de zangvereniging en schutterij uit Nieuwstadt ook een negental zang- en muziekverenigingen uit de regio deel.
De aan het inhuldigingsfeest deelnemende verenigingen kregen een herinneringsmedaille (ter bevestiging aan het vaandel), waarvan er één op 23 maart 2006 in de buurt van Kasteel Limbricht zou worden teruggevonden.
     
      
              
            INHULDIGING  STATION  NIEUWSTAADT                                       WILHELMINA KONINGIN
                                   1 AUGUSTUS  1898                                                                      DER NEDERLANDEN
                                 
   
Het stationsgebouw bevatte een woning waarin de volgende spoorwegmedewerkers woonden:
- 1898-1910, Martinus Manders (1858-??), haltechef resp. stationchef
- 1910-1932, Theobaldus Baltussen (1869-1952), stationchef
- 1932-1934, Karel Meerveld (1893-1988), stationchef
- 1934-1935, Johannes Lammers (1885-1967), arbeider telegrafist

Op 1 januari 1938 werd de overeenkomst uit 1897 tussen de Staatsspoorwegen en de Gemeente Nieuwstadt door eerstgenoemde vervallen verklaard en de Nederlandse Spoorwegen, die de exploitatie van de spoorlijn overnam, sloten met ingang van 16 mei 1938 de halte voor wat betreft reizigersvervoer. In 1940 werd de halte nog tijdelijk heropend van 1 mei tot 14 november.
Na sluiting van de halteplaats Nieuwstadt voor reizigersvervoer bleef de functie van losplaats voor huisbrandkolen en laadplaats voor aardappelen en suikerbieten tijdelijk bestaan (inclusief de keibestrate losweg).
Op 6 april 1948 werd een op het stationsgebouw aangebrachte herineringsplaquette onthuld voor het Neuwstadtse oorlogsslachtoffer Theodoor van Thoor (1892-1945) die als voorwerker bij de NS tijdens herstelwerkzaamheden op 6 april 1948 op een mijn was getrapt.

     

Op 17 oktober 1966 werd begonnen met de sloop van het stationsgebouw (de plaquette voor Theodoor van Thoor werd overgebracht naar het station Sittard en hangt daar tegenwoordig in de hal).
     

In de periode 1957-1960 werden voorbereidingen getroffen tot samenvoeging der overwegen aan de Elsenewal en de Limbrichterstraat. Hiertoe werd in het kader van de ruilverkaveling "de voormalige losplaats" door de Nederlandse Spoorwegen overgedragen aan de Gemeente Nieuwstadt en werd door de Gemeente aan de oostzijde van en parallel aan de spoorlijn een weg aangelegd ter verbinding van de Elsenewal met de Limbrichterstraat. Deze weg werd beschouwd als verlenging van de Elsenewal en kreeg aldus ook die naam. Daar dit wegdeel niet lag op de plaats van de voormalige buitenwal van Nieuwstadt was deze naamgeving feitelijk geschiedkundig onjuist. Op voorstel van de Heemkunde Vereniging Nieuwstadt werd de naamgeving van genoemd wegdeel op 30-4-2016 (bij gelegenheid van het 40-jarig jubileum van de heemkundevereniging) gewijzigd en feitelijk geschiedkundig gecorrigeerd in "Op de Losplaats".

 
 
Bronnen:
- Archieven van de Gemeente Nieuwstadt (inclusief Burgerlijke Standsregisters)
- Archieven van de Spoorwegen (inclusief Personeelsregister)
- Kranten 'Limburg' en 'Limburger Koerier'
- Bidprentjesverzamelingen van de HVN en de NGV


Oktober 2017 / Piet van Hoof