Home
Wat is en doet de HVN

Verenigingsbijeenkomsten
Archief en depot
Buurten en Heemkunde

OVERZICHT WEBPAGINA's



Het Nieuwstadts dialect


Een feitelijk wezenlijk onderdeel van heemkunde vormt het dialect. Het hoeft aldus niet te verwonderen dat het tijdens onze bijeenkomsten gebruikelijk is zo veel mogelijk dialect te spreken. Een handicap die zich daarbij regelmatig voordeed was het ontbreken van een goede standaard (handleiding en/of woordenboek) van het Nieuwstadts dialect dat in diverse opzichten afwijkt van dat van onze wederzijdse buren in Sittard en Susteren. Al jaaaren geleden, nog in het precomputer-tijdperk, werden door Joep van de Leeuw en Michel Meuwissen lijsten aangelegd met woorden, gezegdes en uitdrukkingen in het Nieuwstadts dialect. Evenzo is al jaren meegewerkt aan dialectonderzoek van zowel de Nijmeegse Universiteit als van het Meertens Instituut.

Na het afscheid van hun beroepsmatige bezigheden hebben onze leden Mia Alberts, Jo Verkuijlen en Jan Cox zich spontaan bijeengepakt (onder de benaming "platkallers") om te komen tot de samenstelling van nieuwe lijsten. Zij hebben daartoe oude gegevens ingevoerd in de computer, tijdens diverse verenigingsbijeenkomsten aanvullingen toegevoegd en getest en in intussen wekelijkse werkgroepbijeenkomsten het geheel uitgewerkt.

Begin februari 2013 zijn de "Platkallers" naar buiten getreden met een oproep aan alle geïnteresseerden om woorden, gezegdes en uitdrukkingen aan te dragen om te laten controleren of deze in de lijsten voorkomen. Daarbij werd niet gedacht aan alleen woorden die in een taalmuseum thuishoren. Een taal en dialect ontwikkelen zich in de loop van de tijd. Het is om die reden dat onze Platkallers ook de ontwikkeling van ons dialect in de loop van de tijd willen meenemen, dus ook de woorden en uitdrukkingen van heden ten dage en zeker ook die van de jeugd willen meenemen in het totaalbestand.

Ter aanmoediging hebben de Platkallers uit alle vóór 1 maart 2013 ingediende woorden, gezegdes en uitdrukkingen
het Nuujsjtadts Taaljuweel gekozen. De inzenders van 3 Taaljuweeltjes werden tijdens de presentatiebijeenkomst op 1-4-2014 beloond met "eine maeter braodwoosj". Voorwaarde voor deelname was dat elk woord en/of gezegde en/of uitdrukking was voorzien van de in het Nederlands gestelde betekenis.

De Platkallers zijn "zo greutsj wie drie ape" dat het gestelde doel, het uitbrengen van "De Dunne van de Nuujsjtadt", met aller hulp is bereikt. In De Dunne zijn ook opgenomen in het Nuujsjtadts gestelde verhalen, moppen en gedichten.
Voor de verkrijgbaarheid van de laatste exemplaren van "De Dunne van de Nuujsjtadt" informeer  bij een van de hierboven genoemde 3 platkallers.

Het enthousiasme waarmee De Dunne is en nog steeds wordt ontvangen vormt voor onze Platkallers een zodanige aanmoediging dat zij hebben besloten de opsporing en verzameling van woorden, gezegden en uitdrukkingen in het Nuujsjtadts dialect voort te zetten. Afhankelijk van het resultaat zal op een later tijdstip worden besloten hoe vervolg gegeven wordt aan De Dunne.
Het mag duidelijk zijn dat 
uw inzendingen hiertoe weer graag worden ontvangen:
 óf door Mia Alberts, Grachtstraat 21,   mia.alberts.nst@gmail.com
 óf door Jo Verkuijlen, Beekstraat 27,   joverkuijlen@home.nl
 óf door Jan Cox, Deken Fabiusstraat 7,   jancox@ziggo.nl
 Helaas hebben we het speciale emailadres om veiligheidsredenen (in elk geval voorlopig) uit de lucht moeten halen

Een mooi stukje
Nieuwstadts dialect is te beluisteren op de website  http://www.meertens.knaw.nl/soundbites  van het Meertens Instituut,  door in het zoekvakje  Nieuwstadt  in te vullen en vervolgens de button  zoeken  aan te klikken. Dan hoort U een in het verleden opgenomen interview van 36 minuten en 6 seconden in het Nieuwstadts dialect; de herkenning van de autochtone Nieuwstadtse stemmen laten wij graag als extra charme aan uzelf over (bij twijfel informeren de platkallers u graag).