Home
Nieuwstadt
Bekende Nieuwstadtenaren

Andreas Gielen
Sjonger te Nieuwstadt
Burgemeesters te Nieuwstadt
Priesters in Nieuwstadt
Priesters uit Nieuwstadt
Veldwachter Tjeuke de Bao
Familie Hanssen-Rutten
Ons Remigrantenpaar
Jacobus Jorissen
Indiëgangers






Christiaan Muijres,
militair in Franse dienst tijdens de Franse overheersing tot 1813


Bij het onderzoek naar de Nieuwstadtse inwoners was één van de vele vraagtekens vooraf: 'waren er Nieuwstadtenaren, en zo ja wie, in Franse dienst ??'  Om dat te onderzoeken was tot voor kort een bezoek noodzakelijk aan het archief Service Historique de la Défence in Vincennes (F) waar de gegevens opgeslagen liggen van het leger dat Napoleon Bonaparte heeft opgebouwd in de periode 1803-1815. Daar zijn alleen al uit het tegenwoordige Nederland meer dan 25.000 personen (mannen én vrouwen) geregistreerd. Als je jezelf dan realiseert dat er meer dan 150 linieregimenten (infanterie) waren en daar nog de cavallerie, artillerie, gendarmerie, geneeskundigen, enz., enz. moeten worden bijgeteld, dan weet je hoe uitgebreid het onderzoek  zou worden om die mogelijk slechts enkele (nog niet met naam bekende) Nieuwstadtenaren te vinden in al die franstalige documenten met handgeschreven namen. Bovendien is er geen centrale index (op namen en/of plaatsen) beschikbaar; in de meeste registers staat achterin een index op achternamen (alfabetisch-chronologisch, dus niet lexicografisch, en daarbij zijn achternamen met voorvoegsel gealfabetiseerd op de eerste letter van het voorvoegsel). Redelijk eenvoudig is het geheel slechts als een persoon gezocht wordt waarvan het legeronderdeel en de indiensttredingsdatum bekend zijn (de registers zijn namelijk per legeronderdeel en chronologisch samengesteld).

Internet brengt echter steeds meer mogelijkheden om van huis uit originele documenten in te zien. In het tijdschrift 'Gens Nostra' uitgegeven als maandblad van de Nederlandse Genealogische Vereniging verscheen in nov.2015 van de hand van Bas Lems het artikel "Online onderzoek naar een militair uit Napoleon's 'Grande Armee' ". Daarin werd (althans voor mij) de weg geopend naar de door het Franse Ministerie van Defensie (vanaf dec.2013) op internet geplaatste stamboeken (registres matricules). Raadpleging van deze gegevens is gratis en voorlopig betreft het nog alleen de Keizerlijke Garde, de (meeste) linieregimenten, artillerie, cavalerie en genie echter zonder de veelal aparte registratie van officieren. Opgemerkt dient te worden dat niet altijd alle gegevens in de registatie zijn bijgehouden.

Intussen is in Frankrijk ook begonnen met het samenstellen van een database als index op de stamboeken. En bovendien heeft Frank van de Velde op zijn website www.famvandevelde.nl een aantal stamboeken (waarin veel Nederlanders voorkomen) in PDF-vorm beschikbaar. In het bovengenoemd tijdschriftartikel is ook vermeld in welke legeronderdelen veel Nederlanders te vinden zijn en is duidelijk beschreven hoe van een en ander gebruik kan worden gemaakt. Deze onderzoekmogelijkheid heb ik aangegrepen en heeft al het eerste resultaat opgeleverd als volgt:
 
Stamboek SHD/GR 21 YC 865 (123e Regiment Linie-Infanterie), Inschrijvingsnummer 1373 (op fiche 233):
Cretien Meures, geboren Neustadt 25-3-1778, zoon van Theodoor en Corneli Kremers.
Signalement: lengte 1,755 m, bleek gezicht, rond voorhoofd, grijze ogen, gewone neus en mond, ronde kin, bruine haren en wenkbrauwen en geen bijzondere kentekens.
Was eerder als Hollands infanterist op veldtocht in 1802, 1803, 1804 en 1806; werd op 17-5-1806 ingedeeld bij het 2e Regiment Infanterie Hollandais; was in 1807 en 1808 op veldtocht in Noord-Duitsland.
Werd in oktober 1810 ingeschreven [in stamboek SHD/GR 21 YC 865] als vrijwilliger bij het 123e Regiment Linie Infanterie [van het Franse leger].
Is op 6-10-1811 uit dienst getreden met toestemming daartoe.

Deze registratie blijkt betrekking te hebben op:
Christianus, gedoopt (rk) Nieuwstadt 26-3-1778 als zoon van Theodorus Muijrers en Cornelia Cremers, trad op 10-11-1796 in Nieuwstadt op als huwelijksgetuige voor zijn zus Maria Gertrudis, werd op 27-9-1802 in Nieuwstadt als doopheffer vervangen in het gezin van zijn zus Maria Gertrudis, trad op 17-11-1812 te Nieuwstadt op als doopheffer in het gezin van zijn broer Gerardus die een kind naar Christianus vernoemde en overleed ongeuwd op 28-7-1817 te Nieuwstadt in het huis van zijn ouders aan de Haverterstraat.

In de periode tussen 10-11-1796 en 17-11-1812 wisten we van Christianus alleen dat hij op 27-9-1802 in Nieuwstadt als doopheffer werd vervangen; nu weten we dus dat hij in de periode 1802-1811 in militaire dienst was, en dus ook waarom hij in 1802 werd vervangen bij de doop van een neefje dat naar hem vernoemd werd. Uit de periode van bijna 6 jaren na zijn militaire dienst hebben we geen informatie over zijn beroepsmatige bezigheden; het lijkt niet onwaarschijnlijk dat hij zijn vader assisteerde op de boerderij.

Daarmee heeft het ouderlijk gezin van Christianus voor ons nog slechts één vraagteken (waar is dochter Maria Ida gebleven?):
Theodorus Muijres, ged. Nieuwstadt 16-4-1755, landbouwer (1804-1827), met zijn gezin wonend in Nieuwstadt aan de Haverterstraat, overl. Nieuwstadt 17-4-1827, tr. Nieuwstadt 26-1-1775 met:
Cornelia Cremers, ged. Spaubeek 26-10-1751, overl. Nieuwstadt 3-2-1829.
Kinderen uit dit huwelijk:
- Maria Gertrudis, ged. Nieuwstadt 23-7-1775, tr. Nieuwstadt 20-11-1796 met Joannes Streukens.
- Christianus, ged. Nieuwstadt 26-3-1778, 1802-1811 in Franse dienst, ongehuwd overl. Nieuwstadt 28-7-1817.
- Maria Ida, ged. Nieuwstadt 26-10-1780.
- Gerardus, ged. Nieuwstadt 31-8-1782, tr. Nieuwstadt 15-6-1802 met Maria Margaretha Driessen.
- Petrus, geb. en ged. Nieuwstadt 2-4-1785, overl. Nieuwstadt 2-4-1785.
- Maria Christina, geb. en ged. Nieuwstadt 29-12-1785, overl. Nieuwstadt 30-12-1785.
- Wilhelmus, geb. en ged. Nieuwstadt 29-8-1787, overl. Nieuwstadt 29-8-1787.
- Joannes Henricus, geb. en ged. Nieuwstadt 7-10-1788, overl. Nieuwstadt 7-10-1788.
- zoon, geb. en ged. Nieuwstadt 19-6-1791, overl. Nieuwstadt 19-6-1791.
- zoon, geb. en ged. Nieuwstadt 1-10-1792, overl. Nieuwstadt 1-10-1792.
Opmerkelijk is dat geen van de zes laatstgeborenen in dit gezin de 1-jarige leeftijd heeft bereikt.


Bronnen:
Bas Lems, Online onderzoek naar een militair uit Napoleon's 'Grande Armée', in: Gens Nostra, Jrg.70(2015), nummer 11 (november), blz.464-467.
- www.famvandevelde.nl.
- scans uit stamboekregisters van Franse militairen.
- dtb, bs en Bev.Reg. van Nieuwstadt.

December 2015 / Piet van Hoof / juli 2016