Home
Nieuwstadt




Appelzènge

Een oud gebruik dat in Nieuwstadt nog steeds in ere wordt gehouden, is het appelzènge. De jeugd ging jaarlijks op 31 december de (grotere) boeren met een appelboomgaard langs en zong dan:

“Heer gaef det geer lang laef,
det geer riek en zeelich waerd.”

In ruil voor deze aubade werden de kinderen dan veelal rijkelijk voorzien van appels. Het betrof feitelijk een vorm van liefdadigheid van de gegoeden in de richting van de kinderen van de hele dorpsgemeenschap. Op de plaatsen echter, waar de kinderen niets of naar hun mening onvoldoende kregen, werd het liedje automatisch gewijzigd in:

“Heer gaef det geer lang laef,
det uch ’t humme aan de vot vas klaef.”

De organisatie van dit oude gebruik is in de jaren zeventig in handen genomen door de gezamenlijke buurtverenigingen. Die buurtverenigingen hebben met dit tijdig initiatief bereikt, dat een folkloristisch grabbelfeestje voor de Nieuwstadtse gemeenschap behouden is gebleven.

Als je 40 jaar lang loyaal meewerkt om een lokale ouejaarstraditie in stand te houden, mag je wel eens in de bloemetjes worden gezet dacht de organisatie. Op 31 december 1977 werd Pierre Voncken (1896-1986) tijdens de traditionele gebeurtenis "oppe Nuujsjtadt" geëerd omdat hij vanaf zijn komst naar Nieuwstadt in 1937 al die jaren op gulle wijze fruit had gegeven, zie onderstaande foto (afkomstig uit uit het archief van Archief Media Groep Limburger en in december 2012 gepubliceerd in de artikelreeks "Kiek van toen"). Op Huize witham werd aan boer Voncken (rechts) een bloemenmand overhandigd door Christa Widdershoven (links) en Anita Peeters (midden).

         

Naarmate de appelboomgaarden meer en meer verdwenen en de burgerij de appels ging betrekken van de middenstand, zijn de te bezoeken adressen en de ontvangen gaven gewijzigd. Van de oude adressen, die bezocht worden, is nog alléén de boerderij van de familie Voncken (intussen op een andere plek) overgebleven. En daar werden ook in 2012 nog steeds appels uitgedeeld.

         

 Maar   ......  de Häörepaert gingen meedoen onder het motto we hebben het wel over "appel"zènge en dus  gaan we de oorspronkelijke vorm (het uitdelen van appels) weer nieuw leven inblazen. Deze visie wordt sinds 2014 ondersteund door de familie Martens-Verkuijlen en zo worden op die adressen naast snoep ook weer appels uitgedeeld. Vanaf dat moment wordt dus niet alleen door boer Voncken (op de nieuwe boerderij-lokatie; al in de derde generatie), maar ook in de Haverterstraat en in de Christinawijk de oude benaming 'Appelzènge' weer in ere gehouden.

januari 2013 / PvH / januari 2017